معمولن وقتی برخی تحلیلگران غربی در مورد خاورمیانه اسلامی صحبت می کنند، از اسراییل و ترکیه نام نمی برند. در مورد اسراییل طبیعی به نظر می رسد؛ اما قرار ندادن ترکیه به عنوان کشوری که اکثریت جمعیت آن دارای دین اسلام است، عجیب به چشم می آید.

اگرچه بخش اعظم جمعیت ترکیه، مسلمانند؛ اما از سال 1928 یعنی پس از برچیدن خلافت عثمانی در این کشور، نفوذ و حاکمیت از آن لاییک ها و آتاتورک ها بوده است. ترکیه تا دهه های اخیر، واجد نشانه های بیشتری مربوط به کشورهای جهان سوم بود؛ کودتای نظامی، ممنوعیت احزاب سیاسی، سرکوب اقلیت کرد و... از مواردی بوده که در پرونده نظامیان صاحب نفوذ این کشور مشهود بوده اند. قرار گرفتن ترکیه در مدار عضویت در اتحادیه اروپا، چهره این کشور را به تدریج تغییر داد. معیارهای حقوق بشری جان گرفتند، کردها آزادانه به داشته های خود بالیدند و نهایت اینکه نظامیان در برابر آرای سال 2007 اسلام گرایان، سر تعظیم فرود آوردند.

نگاهی که از سوی ایران به نتایج انتخابات اخیر ترکیه است تا حدودی سهل انگارانه و ساده اندیشانه است همانند تصوری که پس از پیروزی اخیر دموکرات ها در آمریکا صورت گرفت. آنچه که امروزه به وقوع پیوسته است، پیروزی دموکراسی خواهان است تا اسلامگرایان. مسلمانان دموکراتی که از طریق یک خط و مش مسالمت آمیز و پایبندی به اصول عالی مردمسالاری، به قدرت دست یافته اند، این را می دانند که چه بسا دوره بعد ممکن است مورد اقبال عمومی قرار نگیرند و جای خود را به سایر احزاب و گروه ها دهند.

ترکیه دارای اقتصاد آزادی است که دولت در آن در جهت کم کردن نقش خود در اقتصاد کشور گام برداشته است؛ گردش قدرت بر اساس قانون اساسی در تمام سطوح جاری است؛ روابط سیاسی این کشور با کشورهای دنیا، خصمانه نیست، آمریکا متحد نزدیک است و ترکیه خواهان حذف اسراییل از نقشه جغرافیا نیست؛ و... اسلامگرایان با به رسمیت شناختن شرایط موجود پا به عرصه قدرت گذاشته اند. آنها در مورد رابطه با سایر کشورها از جمله جمهوری اسلامی ایران، منافع ملی خود را همچون سایر پیشینیان خود لحاظ خواهند کرد.

شاید زمانی که انقلاب کمونیستی در چین به قدرت رسید، بسیاری از سوسیالیست ها، به این می اندیشیدند که روسیه و چین همچون برادرانی همدیگر را در آغوش خواهند کشید؛ اما این طور نشد. آنها نهایتن بر اساس منافع ملی خود که دستگاه سیاست گذاری کشورهایشان ترسیم کرده بود، رفتار نمودند و این نقطه آغاز جهت گیری های خصمانه علیه هم بود.

ترکیه با جمهوری اسلامی ایران همسایه است همچون عراق. اگرچه زمینه های نزدیکی بسیاری در دو کشور وجود دارد و می توانند تقویت شوند؛ اما ساختار سیاسی دو کشور در مقابل هم قرار دارند و متحدین و دشمنان دو کشور نیز نسبت به هم مشکلاتی سرسختانه ای دارند. از این رو، نگاه واقع بینانه در بسیاری از سطوح تصمیم گیری نظام نسبت به روابط با سایر کشورها، ضروری به نظر می رسد.